[ˈʔɛtːɛð]

Domus Fama, bilinguiter


Domus famus

Orbe locus medio est inter terrasque fretumque
caelestesque plagas, triplicis confinia mundi,
unde quod est usquam, quamvis regionibus absit,
inspicitur, penetratque cavas vox omnis ad aures.

Fama tenet summaque domum sibi legit in arce,
innumerosque aditus ac mille foramina tectis
addidit et nullis inclusit limina portis:
nocte dieque patet. Tota est ex aere sonanti,
tota fremit vocesque refert iteratque quod audit.
Nulla quies intus nullaque silentia parte,
nec tamen est clamor, sed parvae murmura vocis,
qualia de pelagi, siquis procul audiat, undis
esse solent, qualemve sonum, cum Iuppiter atras
increpuit nubes, extrema tonitrua reddunt.
Atria turba tenet: veniunt, leve vulgus, euntque
mixtaque cum veris passim commenta vagantur
milia rumorum confusaque verba volutant.
E quibus hi vacuas inplent sermonibus aures,
hi narrata ferunt alio; mensuraque ficti
crescit, et auditis aliquid novus adicit auctor.

Illic Credulitas, illic temerarius Error
vanaque Laetitia est consternatique Timores
Seditioque recens dubioque auctore Susurri.
Ipsa, quid in caelo rerum pelagoque geratur
et tellure, videt totumque inquirit in orbem.

Domo fama

Estas loko inter lando kaj maro
kaj ĉielo, triobla limo monda,
de kie io ajn, de ie ajn, vidiĝas,
kaj ĉiu voĉo eniras orelojn.

Famo posedas ĉi tie domon ĉe la supro de turo,
mil aperturoj aldonitaj al la konstruaĵo kaj neniuj pordoj fermeblaj;
ĝi apertas tra nokto kaj tago. Ĉiu sono devas resoni,
kaj voĉoj denove diritaj kiuj estas aŭditaj.
Neniu kvietaĵo troviĝas kaj neniu parto silentas,
nek tamen klamo aŭdiĝas, krom la murmuradeto de voĉo,
kiel ondoj, kiuj aŭdiĝus de malproksima maro,
aŭ kiel sono, kiam Jupitero krakis
nigrajn nubojn, laste revenas tondrinte.
La brua halo havas amasojn venantajn kaj irantajn,
kaj mensogoj vagas miksitaj kun veraĵoj,
mil onidiroj kaj konfuzitaj vortoj vadas kune;
el kiuj, kelkaj plenigas malplenajn orelojn per diraĵoj;
kelkaj rakontitaj portiĝas al alia, kiujn ili aŭdis, kaj la mezuro de fikcio
kreskas, kaj ĉiu nova verkisto aldiras ion al aŭditoj.

Tie restas Kredeco, temerara Eraro,
kaj vana Ĝojo, kaj alarmata Timo,
kaj freŝa Ribelo, kaj Susuro el necerta verkisto.
Famo mem, kiu elrigardis la aferojn en la ĉielo kaj maro
kaj grundo, vidas, kaj petas ĉiun en la mondo.

Fontus, Perseus. Transl. me.

Next: Pliny’s letters of Vesuvius